Hai trong số những CĐV bóng đá nổi tiếng nhất châu Phi — Michel Nkuka “Lumumba” Mboladinga người Congo và Joy “Mama Joy” Chauke người Nam Phi — đang đồng loạt lên trending, nhưng vì hai lý do hoàn toàn trái ngược nhau.
“Lumumba” được cho là đã nhận được sự ủng hộ ngầm từ chính đội tuyển quốc gia Congo, khi đội bóng này được cho là đã đề nghị hỗ trợ tài chính để anh có thể tham dự FIFA World Cup tại Canada, Mỹ và Mexico.
Còn Mama Joy thì đang “đụng độ” với Bộ trưởng Thể thao, Nghệ thuật và Văn hóa Nam Phi Gayton McKenzie — người thẳng thừng từ chối tài trợ cho chuyến đi của bà. Chưa hết, bà còn vừa “dính đòn” từ chính người hâm mộ Bafana Bafana sau màn trả lời câu hỏi về đội nhà… thảm họa trong một clip do cựu cầu thủ kiêm content creator Michael Morton thực hiện.
Dù muốn hay không, có ít nhất năm CĐV đến từ các quốc gia tham dự World Cup năm nay đã trở thành biểu tượng không chính thức của đất nước họ. Chưa vội kết luận ai sẽ có mặt hay không tại World Cup (11/6 – 19/7), đây là năm CĐV châu Phi nổi tiếng nhất mà bạn có thể trông thấy trên khán đài.
Michel Nkuka “Lumumba” Mboladinga
Mboladinga nổi lên như cồn tại AFCON gần đây ở Morocco khi trở thành bản sao gần như hoàn hảo của Patrice Lumumba — vị thủ tướng huyền thoại đầu tiên của Congo — từ trang phục đến cánh tay giơ cao không mệt mỏi đặc trưng.
Chủ nghĩa liên Phi hiện đại bắt nguồn sâu xa từ tư tưởng của Lumumba, và ngay cả Liên minh châu Phi cũng đã thừa nhận điều đó. Anh càng thêm nổi tiếng khi cầu thủ Algeria Mohamed Amoura nhạo báng anh bằng cách giả vờ như đang là tượng Lumumba đổ xuống — một hành động gây tranh cãi lớn.
Mboladinga được người dân Congo yêu mến vì anh vừa là nguồn giải trí, vừa là biểu tượng lịch sử sống động. Lumumba năm xưa từng đóng vai trò then chốt trong cuộc đấu tranh giành độc lập khỏi Bỉ và được xếp hàng cùng các lãnh tụ cách mạng khắp lục địa. Thông qua hình ảnh của Mboladinga trên khán đài, lịch sử đó được trao đến tay thế hệ trẻ một cách sinh động và gần gũi hơn bao giờ hết.
Joy “Mama Joy” Chauke
Chauke nổi danh với tư cách CĐV cuồng nhiệt của Orlando Pirates và các đội tuyển quốc gia Nam Phi — không chỉ bóng đá mà còn nhiều môn thể thao khác.
Suốt hai thập kỷ qua, bà được công chúng Nam Phi yêu mến vì sự sôi nổi và phong cách ăn mặc ấn tượng. Nhưng trong những năm gần đây, dư luận bắt đầu chia rẽ.
Năm 2021, bà từng tuyên bố sẵn sàng đổi màu áo từ Pirates sang Royal AM — câu lạc bộ sau đó bị tước giấy phép thi đấu ở Premier Soccer League vì bị cáo buộc gian lận tài chính. Hai năm sau, nguồn kinh phí công được cho là đã chi cho chuyến đi của bà đến Rugby World Cup 2023 bị đặt dấu hỏi. Bà vẫn còn người ủng hộ, nhưng màn trả lời phỏng vấn với Morton gần đây không giúp ích gì thêm cho hình ảnh đó.
Bộ trưởng McKenzie tỏ ra ít thiện cảm với Mama Joy hơn so với các người tiền nhiệm. Liệu bà có đặt chân đến World Cup hay không vẫn còn là ẩn số — nhưng nếu có, bà chắc chắn sẽ lại là tâm điểm tranh luận, bất kể ai nghĩ bà có xứng đáng với sự chú ý và hỗ trợ công hay không.
Noureddine “Dolmi” El Fellah
Dolmi từng chia sẻ với beIN SPORTS rằng hành trình theo chân đội tuyển Morocco suốt 48 năm đã đưa ông qua năm châu lục — Úc, châu Phi, châu Âu, châu Á và châu Mỹ. Tại thời điểm phỏng vấn được công bố vào tháng 1, trước trận chung kết AFCON của Morocco gặp Senegal, ông đã 62 tuổi.
Trong một đất nước nổi tiếng với tinh thần tập thể của các nhóm Ultra, Dolmi nổi bật như một cá nhân hiếm hoi — người mà sự trung thành tuyệt đối với đội nhà đã tự mình đặt ông vào vùng ánh sáng.
Mouhamed Saliou Ndiaye
CĐV cuồng nhiệt của Senegal, Ndiaye, nổi tiếng — hay tai tiếng, tùy cách nhìn — sau khi bị phát hiện chiếu tia laser vào Mohamed Salah trong loạt sút luân lưu quyết định ở vòng loại World Cup 2022.
Phải nói thêm cho công bằng: Ndiaye không phải người duy nhất dùng laser trong cuộc đối đầu giữa Ai Cập và Senegal — trận đấu mà Sư tử Teranga giành chiến thắng trên chấm 11m sau hai lượt hòa 1-1. CĐV Ai Cập cũng bị phát hiện làm điều tương tự ở lượt đi, và người Senegal đơn giản là đáp trả ở lượt về. Nhưng Ndiaye trở thành gương mặt gắn liền với vụ việc này. Và Air Sénégal thậm chí đã thông báo đưa anh đến Morocco dự AFCON 2025 — một sự công nhận theo kiểu rất… đặc biệt.
Botha Msila
Một CĐV Nam Phi khác đạt đến tầm celebrity là Botha Msila — từng là CĐV trung thành của Bloemfontein Celtic, câu lạc bộ bị buộc phải bán suất thi đấu tại giải hạng nhất cho Royal AM vào năm 2021 — cũng là đội sau đó chính thức giải thể.
Msila nổi danh nhờ hành trình liều lĩnh đến không tưởng: đi nhờ xe từ Cape Town đến Cairo để cổ vũ Bafana Bafana tại AFCON 2019. Chuyến đi đầy chông gai đó đã chinh phục trái tim của cả đất nước.
Bốn năm sau, ông lại đi nhờ xe từ Bloemfontein đến Cape Town để xem Netball World Cup 2023. Cũng như Mama Joy, Msila cũng đến cổ vũ Springboks tại Rugby World Cup cùng năm — và cả hai được cho là đã nhận hỗ trợ từ Bộ Thể thao, Nghệ thuật và Văn hóa vào thời điểm đó.