Đây là danh sách những cầu thủ từng có nhiều kiến tạo hơn Bruno Fernandes trong một mùa Premier League so với con số anh đang có lúc này:
- Làm được hai lần: Kevin De Bruyne và Cesc Fàbregas
- Làm được một lần: Thierry Henry, Mesut Özil, Frank Lampard và Mohamed Salah
Nếu ai đó yêu cầu bạn liệt kê những cầu thủ sáng tạo vĩ đại nhất lịch sử Premier League, danh sách đó trông sẽ gần giống như sáu cái tên trên. Eric Cantona chưa bao giờ vượt qua con số hiện tại của Fernandes. Còn David Beckham, David Silva, Eden Hazard, Steven Gerrard, Trent Alexander-Arnold — hay bất kỳ cái tên nào khác bạn nghĩ xứng đáng được nhắc đến trong cuộc tranh luận này — cũng chưa từng kiến tạo nhiều bàn thắng Premier League như đội trưởng Manchester United trong mùa giải này.
Điểm khác biệt giữa Fernandes và tất cả những người vừa kể tên, tất nhiên, là anh còn bảy trận để thi đấu. Nếu duy trì tốc độ khoảng 0.6 kiến tạo mỗi 90 phút, anh sẽ chạm đến kỷ lục 20 kiến tạo mà Henry lập năm 2002-03 và De Bruyne san bằng vào 2019-20. Và anh hoàn toàn có thể phá vỡ nó.
Nói cách khác, Fernandes đang tạo ra thứ có thể trở thành mùa giải sáng tạo vĩ đại nhất lịch sử Premier League. Và chính điều đó đang kéo Manchester United đến vị trí thứ ba — chỉ một năm sau khi họ kết thúc mùa giải ở hạng 15. Khi anh có mặt trên sân, United có hiệu số bàn thắng cộng 17; khi anh vắng mặt, họ thua về bàn thắng một bàn.
Cuối mùa này, Fernandes sẽ chỉ còn một năm trong hợp đồng. Và quyết định có vẻ hiển nhiên: bạn làm tất cả để giữ một huyền thoại Premier League ở lại câu lạc bộ… phải không? Nhưng để hiểu tại sao câu trả lời không đơn giản như vậy, United chỉ cần nhìn về phía tây khoảng 55km — đến câu lạc bộ hiện đang cùng họ dẫn đầu danh sách vô địch hạng nhất Anh nhiều nhất lịch sử.
Fernandes làm tất cả cho Man United
Nói rằng Man United có thể đang đá ở Championship nếu không có Fernandes không hẳn là cường điệu. Dù sao, nếu không có anh, họ cũng sẽ chiêu mộ những cầu thủ khác có thể bù đắp một phần. Nhưng rất khó để tin rằng bất kỳ ai khác có thể làm được tất cả những điều này.
Kể từ tháng 1/2020 tại Premier League, Fernandes đã:
- Ghi 70 bàn — cầu thủ United nhiều thứ hai chỉ có 48
- Tạo ra 67 kiến tạo — cầu thủ United nhiều thứ hai chỉ có 22
- Thực hiện 610 cú sút — cầu thủ United nhiều thứ hai chỉ có 314
- Tạo ra 638 cơ hội — cầu thủ United nhiều thứ hai chỉ có 190
- Chuyền 171 đường xuyên tuyến — cầu thủ United nhiều thứ hai chỉ có 38
- Chuyền 1.887 lần vào phần ba sân đối phương — cầu thủ United nhiều thứ hai chỉ có 909
- Cướp bóng 1.182 lần — cầu thủ United nhiều thứ hai chỉ có 781
Hãy chọn bất kỳ khía cạnh nào của bóng đá — ngoại trừ có lẽ tranh chấp không chiến hay cản phá cú sút — và Fernandes đều là cầu thủ quan trọng nhất của United trong thập kỷ này.
Dù đôi lúc tôi tự hỏi liệu sự “Brunodependencia” này có đang kìm hãm tiềm năng của đội bóng hay không, thì câu hỏi đó trở nên vô nghĩa khi đội bóng đang trôi dạt xuống nửa dưới bảng xếp hạng. Trong thời gian Fernandes khoác áo United, họ có hiệu số cộng 0.38 bàn mỗi 90 phút khi anh có mặt; khi anh vắng mặt, họ để thua 0.11 bàn mỗi 90 phút.
Vì vậy, rất dễ để kết luận rằng khi không có Fernandes, mọi thứ sẽ sụp đổ. Nhưng đây là điều cần nhận thức rõ: dù có gia hạn hay không, Man United sẽ không giữ được phiên bản này của Bruno lâu dài — và họ có thể sẽ không bao giờ có lại anh như thế này nữa.
Đường cong tuổi tác — Kẻ thù không ai thoát khỏi
Biểu đồ về “đường cong tuổi tác” cho thấy rất rõ: phần lớn sự nghiệp Premier League của tiền vệ tấn công diễn ra trong độ tuổi 22 đến 29. Sau đó, gần như không có ngoại lệ — mọi thứ đều đi xuống theo từng năm. Fernandes sẽ tròn 32 tuổi vào tháng 9.
Anh có thể là cầu thủ hay nhất Premier League lúc này. Nhưng đây là điều đáng suy ngẫm: tôi đã từng viết về cầu thủ hay nhất Premier League mùa trước — và nếu thay tên và câu lạc bộ bằng “Bruno Fernandes” và “Manchester United”, câu chuyện gần như giống hệt.
Khi so sánh Salah với những cầu thủ duy nhất còn duy trì được phong độ ở tuổi đó — Messi, Ronaldo, Ibrahimovic, Lewandowski — đường cong tuổi tác trông khả quan hơn nhiều. Bởi Salah luôn trong tình trạng thể chất tuyệt vời và gần như không bao giờ chấn thương, nên có lý do để tin anh có thể kéo dài phong độ đỉnh cao vượt ra ngoài những gì số liệu thống kê gợi ý.
Fernandes cũng thể hiện sự ổn định và bền bỉ tương đương — thậm chí còn hơn. Trong toàn bộ cơ sở dữ liệu của Stats Perform, Fernandes đã chơi nhiều phút thi đấu cạnh tranh nhất — tính cả cấp độ câu lạc bộ lẫn đội tuyển quốc gia — kể từ đầu năm 2020, chỉ đứng sau một người duy nhất: thủ môn người Brazil Weverton.
Nếu loại bỏ thủ môn và hậu vệ — những người ít bị thay ra hơn trong một trận đấu — Fernandes vẫn dẫn đầu danh sách top 15 tiền vệ và tiền đạo. Anh đã thi đấu nhiều hơn 2.000 phút so với bất kỳ tiền vệ hay tiền đạo nào khác kể từ năm 2020 — tương đương gần một mùa giải đầy đủ so với người đứng thứ hai, Declan Rice.
Điều này có thể được đọc theo hai hướng: hoặc là anh ít có nguy cơ chấn thương hơn bất kỳ ai — bởi yếu tố dự báo chấn thương tốt nhất trong tương lai là lịch sử chấn thương trong quá khứ; hoặc là những phút thi đấu đó sắp đến lúc đòi nợ anh.
Manchester United có thể học được gì từ Salah?
Năm ngoái, người ta có thể dự đoán hai kịch bản tương tự cho Salah — và hóa ra, đôi chân có thể khuỵu xuống ngay cả khi cơ thể trông như được tạc từ đá cẩm thạch. Salah ghi 47 bàn cộng kiến tạo tại Premier League mùa trước — con số đó mùa này chỉ còn 11. Anh chưa bao giờ xuống dưới 26 trong cả sự nghiệp tại Liverpool.
Liverpool đã chấp nhận rủi ro khi trả lương cho Salah như một trong những cầu thủ hay nhất thế giới — ngay đúng lúc anh ngừng là một trong những cầu thủ hay nhất thế giới. Và đó chính xác là những gì đã xảy ra. Người ta có thể nói điều tương tự với Virgil van Dijk.
Một phần của vấn đề cũng có thể nằm ở độ khốc liệt của Premier League. Trong khi Lewandowski, Harry Kane và Luka Modric vẫn thi đấu ở trình độ cao đến giữa hoặc cuối ba mươi tuổi, họ đang làm điều đó ở những giải đấu ít va chạm và ít áp lực cạnh tranh hơn nhiều so với bóng đá Anh. Đó có lẽ là lý do tại sao các màn trình diễn của Salah ở Champions League mùa này lại gần hơn với những gì chúng ta đã quen thấy từ anh.
Yếu tố ẩn giấu phía sau mùa giải của Fernandes
Chúng ta chưa thấy Fernandes tại Champions League mùa này — và đó là một trong những động lực ngầm dẫn đến thành công của United. Nghiên cứu cho thấy các đội Premier League mất trung bình một điểm cho mỗi hai trận đấu thêm ở châu Âu so với mùa trước. Với việc United hoàn toàn vắng mặt tại châu Âu năm nay — lại còn bị loại sớm ở cả hai cúp nội địa — Bruno sẽ kết thúc mùa giải với tối đa 36 trận ra sân chính thức. Mùa trước, anh ra sân 55 trận; con số thấp nhất trong sự nghiệp tại United là 43.
Liệu có phải là trùng hợp ngẫu nhiên khi đây là mùa giải hiệu quả nhất của anh tính theo bàn thắng cộng kiến tạo mỗi 90 phút — đúng vào mùa anh chơi ít trận nhất? Mùa hè này, anh sẽ dự World Cup. Và nếu không có biến cố, United sẽ trở lại Champions League mùa sau.
Fernandes vẫn còn một năm hợp đồng, với điều khoản giải phóng 57 triệu bảng, và anh sẽ không tròn 33 tuổi cho đến tháng 9/2027. Hoàn cảnh của anh không hoàn toàn giống Salah — nhưng về bản chất, đây là cùng một câu chuyện và cùng một quyết định: một siêu sao với sự ổn định đáng kinh ngạc vẫn đang thi đấu ở đẳng cấp đỉnh cao khi đã bước vào tuổi ba mươi, và nếu có thể đảm bảo anh duy trì phong độ đó thêm vài năm nữa, bạn sẽ cho anh bất cứ thứ gì anh muốn. Nhưng cơ thể con người không hoạt động theo cách đó — và không có gì trong cuộc đời này là vậy.
Salah và Fernandes đã cùng chứng minh rằng những cầu thủ đẳng cấp thế giới vẫn có thể duy trì đẳng cấp đó khi bước sang thập kỷ thứ ba của cuộc đời. Thế nhưng, như Liverpool đã học được mùa này — bạn là ngoại lệ, cho đến khi bạn không còn là ngoại lệ nữa. Và đó chính là bài toán mà United cần tự mình tìm câu trả lời.
Liệu đội trưởng của họ có phải là người hiếm hoi chiến thắng được quy luật suy thoái, năm này qua năm khác? Hay thời gian rồi cũng sẽ đến tìm anh — như nó đã tìm đến gần như tất cả mọi cầu thủ chuyên nghiệp trên hành tinh này khi bước sang tuổi ba mươi?