Bước sang năm 2026, quần vợt tiếp tục là một trong những bộ môn thể thao thu hút đông đảo người tập luyện và theo dõi tại Việt Nam. Để thi đấu đúng quy chuẩn và theo dõi các giải đấu quốc tế trọn vẹn, việc nắm vững hệ thống quy tắc thi đấu là điều bắt buộc đối với người mới bắt đầu.
Bài viết dưới, Kênh Thể Thao đây tổng hợp đầy đủ luật chơi tennis mới nhất theo quy chuẩn chính thức của Liên đoàn Quần vợt Quốc tế (ITF), từ kích thước sân bãi, cách tính điểm 15 – 30 – 40 cho đến quy tắc giao bóng và thi đấu Tie-break.
Quy định về sân và dụng cụ thi đấu Tennis
Trước khi đi sâu vào cách tính điểm, bạn cần làm quen với các thông số mặt sân và trang thiết bị chuẩn thi đấu. Đây là nền tảng cốt lõi trong bộ luật chơi tennis.
Kích thước sân Tennis đánh đơn và đánh đôi
Mặt sân quần vợt có hình chữ nhật, được chia đôi bởi dải lưới căng ngang giữa sân. Theo chuẩn quy định của ITF, số đo mặt sân cụ thể bao gồm:
| Thông số mặt sân thi đấu | Mét (m) | Feet (ft) |
| Chiều dài tổng thể | 23,77m | 78,0 ft |
| Chiều rộng sân đánh đôi | 10,97m | 36,0 ft |
| Chiều rộng sân đánh đơn | 8,23m | 27,0 ft |
| Bề rộng hành lang đánh đôi (mỗi bên) | 1,37m | 4,5 ft |
Nội dung đánh đơn và đánh đôi dùng chung một chiều dài sân 23,77m. Điểm khác biệt duy nhất nằm ở chiều rộng: Đánh đôi mở rộng thêm hai hành lang biên hai bên, trong khi đánh đơn chỉ sử dụng diện tích bên trong vạch biên đơn.
Bên cạnh lòng sân kẻ vạch, quy chuẩn thi đấu quốc tế khuyến nghị khoảng trống an toàn xung quanh (dành cho giải đấu quốc tế) đạt tối thiểu 6,40m ở phía sau mỗi đường biên ngang (baseline) và 3,66m ở hai bên mạn sườn, tạo thành vùng diện tích mặt bằng 36,58m x 18,29m cho một sân đạt chuẩn.

Chiều cao lưới và các đường kẻ trên sân
Độ cao mặt lưới được thiết kế võng nhẹ ở điểm chính giữa:
- Chiều cao tại hai cột biên: 1,07m (3,5 feet).
- Chiều cao ở điểm chính giữa sân: Đúng 0,914m (3,0 feet), được duy trì cố định nhờ đai siết trung tâm.
- Quy tắc cột phụ đánh đơn: Khi tổ chức đánh đơn trên sân có vạch đánh đôi, ban tổ chức phải dựng thêm hai cột phụ (Single sticks) cao 1,07m đặt cách vạch biên đơn 0,914m về mỗi bên.
Ý nghĩa các vạch kẻ trên thảm sân:
- Đường biên ngang (Baseline): Vạch giới hạn cuối sân, cách chân lưới 11,89m. Người giao bóng phải đứng phía sau vạch này.
- Đường biên dọc (Sideline): Gồm vạch biên đơn (phía trong) và vạch biên đôi (phía ngoài).
- Đường giao bóng (Service line): Nằm cách lưới 6,40m, giới hạn chiều sâu ô phát bóng.
- Dấu giữa (Center mark): Vạch ngắn nằm chính giữa baseline, giúp định vị ô giao bóng chẵn/lẻ.
Lưu ý: Quả bóng chạm bất kỳ phần nào của đường kẻ vạch trong pha bóng đều được tính là bóng trong sân.
Quy định về bóng và vợt Tennis
- Bóng Tennis: • Bóng thi đấu tiêu chuẩn có lớp phủ nỉ màu vàng hoặc màu trắng, không có đường khâu nổi trên bề mặt. Trọng lượng bóng đạt từ 56,0g đến 59,4g với đường kính tiêu chuẩn từ 6,54cm đến 6,86cm. Theo quy định của ITF, bóng được phân thành 3 loại tốc độ (Type 1 – Nhanh, Type 2 – Trung bình, Type 3 – Chậm) để phù hợp với đặc tính của từng loại mặt sân như sân cỏ, sân cứng hay sân đất nện.
- Vợt Tennis: • Tổng chiều dài của khung vợt (bao gồm cả phần cán) không được vượt quá 73,7cm (29,0 inches) và chiều rộng tổng thể tối đa không quá 31,7cm (12,5 inches). Mặt đan dây phải phẳng, đồng nhất và không được gắn thêm các vật thể làm thay đổi đường bay của bóng; riêng cục giảm chấn chỉ được phép lắp ở vùng bên ngoài khu vực các dây đan chéo.
Cách tính điểm trong Tennis theo luật ITF
Hệ thống tính điểm của quần vợt vận hành theo 4 cấp độ lồng ghép: Điểm (Point) -> Game -> Set -> Trận đấu (Match).
Quy tắc tính điểm 0, 15, 30 và 40
Trong mỗi game đấu, điểm số tiến triển theo trình tự đặc thù:
| Số điểm giành chiến thắng | Cách xướng điểm chính thức |
| 0 điểm | Love |
| Thắng điểm thứ 1 | 15 |
| Thắng điểm thứ 2 | 30 |
| Thắng điểm thứ 3 | 40 |
| Thắng điểm thứ 4 | Thắng Game (Nếu tạo khoảng cách tối thiểu 2 điểm) |
Khi đọc tỷ số, điểm của người đang thực hiện cú phát bóng luôn được xướng trước. Ví dụ: Tỷ số 40-30 nghĩa là người phát bóng đang dẫn 3 điểm – 2 điểm.
Người chơi bị mất điểm trong các kịch bản:
- Đánh bóng bay ra ngoài đường biên giới hạn hoặc đánh bóng không qua lưới.
- Để bóng nảy 2 lần liên tiếp trên phần sân của mình trước khi kịp đánh trả.
- Cơ thể, vợt, mũ hoặc bất kỳ phần trang phục nào chạm vào lưới, cột lưới khi bóng vẫn đang trong cuộc.
- Cố tình chạm hoặc đẩy bóng 2 lần liên tiếp trong một pha xử lý.
- Đánh bóng trước khi quả bóng kịp bay qua mặt phẳng lưới sang phần sân của mình.

Deuce và Advantage trong Tennis là gì?
Khi cả hai tay vợt cùng chạm mốc 40-40, tỷ số được gọi là Deuce (40 đều). Tại thời điểm này, quy tắc thắng game yêu cầu:
- Advantage (Lợi thế): Tay vợt giành chiến thắng ở điểm số ngay sau Deuce sẽ có được điểm Lợi thế.
- Thắng Game: Nếu tay vợt đang giữ Advantage tiếp tục thắng điểm tiếp theo, họ sẽ giành chiến thắng game đấu đó.
- Quay về Deuce: Nếu tay vợt đang giữ Advantage để thua điểm tiếp theo, tỷ số lập tức quay trở lại mốc Deuce và game đấu tiếp diễn.
Một số giải đấu phong trào áp dụng thể thức No-Ad (Không áp dụng Advantage): Khi tỷ số đạt 40 đều, tay vợt nào giành chiến thắng ở điểm quyết định (Deciding point) sẽ thắng luôn game đấu.
Cách tính game, set và match
- Thắng một Game: Tay vợt đầu tiên giành được tối thiểu 4 điểm và dẫn trước đối thủ ít nhất 2 điểm (ví dụ: 40-0, 40-15, 40-30 hoặc thắng điểm sau Advantage) sẽ thắng 1 game.
- Thắng một Set: Tay vợt đầu tiên chạm mốc 6 game và tạo ra khoảng cách tối thiểu 2 game so với đối thủ (ví dụ: 6-0, 6-4 hoặc 7-5) sẽ giành chiến thắng set đấu đó.
- Chạm mốc 6-6: Nếu tỷ số game đạt mốc 6-6, hai bên sẽ bước vào loạt đấu súng Tie-break (đối với Tie-break set) hoặc thi đấu tiếp đến khi xuất hiện khoảng cách 2 game (đối với Advantage set).
Điều kiện để thắng một trận Tennis
Tùy vào quy mô giải đấu, chiến thắng chung cuộc (Match) được phân định theo các thể thức sau:
- Thể thức Best of 3 (Thắng 2/3 set): Bên nào thắng 2 set trước sẽ thắng chung cuộc. Thể thức này áp dụng cho mọi trận đơn nữ, các giải đơn nam ATP Tour, Olympic và đa số giải phong trào.
- Thể thức Best of 5 (Thắng 3/5 set): Bên nào thắng 3 set trước sẽ thắng chung cuộc. Hiện nay, thể thức này chỉ áp dụng cho nội dung đơn nam tại 4 giải Grand Slam.
- Thể thức Match Tie-break (Thay thế set 3): Phổ biến ở nội dung đánh đôi và giải phong trào. Khi tỷ số hòa 1-1, hai bên sẽ đánh thẳng loạt Tie-break 10 điểm (cách biệt 2 điểm) thay cho set 3 thông thường. (Riêng trận Best of 5 hòa 2-2 vẫn đánh trọn vẹn set 5 và chỉ dùng Tie-break 10 điểm nếu set 5 hòa 6-6).
Luật giao bóng Tennis đúng quy định
Giao bóng là cú đánh chủ động hoàn toàn, do đó luật chơi tennis kiểm soát khâu phát bóng rất chặt chẽ.
Vị trí và thứ tự giao bóng
- Tung đồng xu (Toss): Trước khi bắt đầu trận đấu, trọng tài tung đồng xu để phân định quyền ưu tiên. Người thắng tung đồng xu có quyền chọn: (1) giao bóng hoặc đỡ giao bóng, (2) chọn phía sân thi đấu, hoặc (3) nhường quyền chọn trước cho đối thủ.
- Thực hiện cú phát bóng: Người giao bóng đứng phía sau vạch baseline, nằm giữa dấu giữa (Center mark) và vạch biên dọc.
- Quy tắc chẵn/lẻ: Điểm số đầu tiên của game luôn được phát từ ô bên phải chéo sang ô giao bóng đối diện. Đổi sang phát từ ô bên trái ở điểm tiếp theo.
- Luân phiên người phát: Quyền phát bóng luân chuyển qua lại sau khi kết thúc mỗi game đấu.
Quy định về giao bóng lần một và lần hai
- Giao bóng lần 1 (First serve): Nếu bóng bay qua lưới và rơi đúng vào ô giao bóng chéo sân quy định, pha bóng chính thức bắt đầu (nếu đối thủ không thể chạm vợt vào bóng, cú đánh được tính là một điểm Ace trực tiếp).
- Giao bóng lần 2 (Second serve): Nếu lần 1 phát hỏng (Fault), tay vợt được quyền phát lại lần 2 từ cùng vị trí.
- Lỗi kép (Double fault): Nếu phát hỏng cả lần 2, tay vợt bị mất 1 điểm vào tay đối thủ.
- Bóng chạm lưới (Let): Quả bóng phát đi chạm mép trên của lưới nhưng vẫn rơi hợp lệ vào ô giao bóng đối diện được tính là Let. Cú phát bóng đó được thực hiện lại và không bị tính là lỗi.

Lỗi giao bóng và lỗi chân (Foot fault)
Lỗi giao bóng (Service fault): Một cú giao bóng bị tính là lỗi khi bóng bay ra ngoài ô giao bóng chéo sân, bóng rúc lưới (hoặc chạm cọc lưới/vật cố định trước khi chạm đất), hoặc người chơi vung vợt đánh trượt sau khi đã tung bóng lên. (Lưu ý: Nếu tung bóng lên nhưng chưa vung vợt mà bắt bóng lại hoặc để bóng rơi xuống sân thì không bị tính lỗi).
Lỗi chân (Foot fault): Lỗi này xảy ra khi trong suốt động tác phát bóng (cho đến thời điểm mặt vợt chạm bóng), người giao bóng vi phạm một trong các quy tắc sau:
- Bàn chân giẫm lên vạch baseline hoặc bước vào trong thảm sân trước khi mặt vợt chạm bóng.
- Thay đổi vị trí bằng hành vi chạy hoặc đi bộ (hành vi nhún chân hãm đà được chấp nhận).
- Chạm chân vượt quá phần đường kéo dài tưởng tượng của vạch biên dọc hoặc dấu center mark.
Cập nhật quy định ITF 2026: Trong nội dung đánh đôi, người giao bóng được phép đứng sau phần đường biên ngang nằm giữa đường biên đơn và đường biên đôi để làm rõ cách bắt lỗi chân.
Luật chơi tennis đánh đơn và đánh đôi
Tennis khác pickleball, luật tính điểm và quy tắc đánh bóng qua lưới của tennis đánh đơn và đánh đôi giống nhau, nhưng có sự khác biệt rõ rệt về diện tích sân và thứ tự luân phiên.
Luật Tennis đánh đơn
- Số lượng vận động viên: 1 đấu 1.
- Chiều rộng sân: 8,23m (Sử dụng vạch biên đơn).
- Quyền giao bóng: Luân phiên đổi người giao sau mỗi game đấu.
- Tính chất chiến thuật: Đòi hỏi bao quát khoảng không rộng, bao gồm thể lực và khả năng di chuyển đơn độc trên toàn bộ thảm sân.
Luật Tennis đánh đôi
- Số lượng vận động viên: 2 đấu 2.
- Chiều rộng sân: 10,97m (Mở rộng thêm hai hành lang đôi).
- Thứ tự giao bóng: Trước khi bắt đầu mỗi set, mỗi đội tự quyết định người phát bóng ở game đầu tiên của đội mình. Hai thành viên sẽ luân phiên phát bóng ở các game tiếp theo của đội trong suốt set đấu.
- Thứ tự nhận bóng: Đội nhận bóng tự phân chia người nhận bóng cố định ở ô bên phải và người nhận ở ô bên trái cho đến khi khép lại set đấu.
- Quy tắc chạm bóng: Mỗi đường bóng trả về chỉ do 1 thành viên thực hiện. Nếu cả hai cùng chạm vợt vào bóng trong một pha bóng, đội đó bị tính lỗi mất điểm ngay lập tức.

Sự khác nhau giữa Tennis đánh đơn và đánh đôi
Để giúp người mới dễ dàng nắm bắt và phân biệt nhanh các quy định cốt lõi, bảng tổng hợp dưới đây sẽ đối chiếu chi tiết sự khác nhau giữa luật chơi tennis đánh đơn và đánh đôi:
| Tiêu chí so sánh | Luật chơi Tennis đánh đơn | Luật chơi Tennis đánh đôi |
| Số lượng tay vợt | 1 đấu 1 | 2 đấu 2 |
| Chiều rộng mặt sân | 8,23m | 10,97m (Dùng hành lang đôi) |
| Quy tắc giao bóng | Luân phiên qua lại giữa 2 tay vợt | Luân phiên theo vòng giữa 4 tay vợt thuộc 2 đội |
| Quy tắc nhận bóng | 1 người bao quát toàn bộ | Phân chia cố định ô nhận bóng bên trái/phải trong set |
| Đặc trưng lối chơi | Bao quát thể lực, bao sân đơn độc | Phối hợp bắt lưới, bọc lót khoảng trống |
Luật Tie-break trong Tennis được áp dụng như thế nào?
Loạt đấu súng Tie-break được kích hoạt khi tỷ số game đạt mốc hòa 6-6 nhằm giải quyết set đấu một cách nhanh chóng:
- Cách đếm điểm: Đếm theo chuỗi số tự nhiên 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7…
- Điều kiện chiến thắng: Tay vợt đầu tiên đạt 7 điểm và tạo ra khoảng cách tối thiểu 2 điểm sẽ chiến thắng loạt Tie-break (đồng thời thắng set đấu với tỷ số 7-6). Nếu tỷ số đạt 6-6, loạt đấu kéo dài liên tục cho đến khi xuất hiện cách biệt 2 điểm (8-6, 9-7,…).
- Trật tự phát bóng: Tay vợt đến lượt giao sẽ phát điểm số 1. Sau đó, đối thủ thực hiện phát 2 điểm liên tiếp. Quá trình phát bóng luân phiên mỗi người 2 điểm kéo dài cho đến khi kết thúc.
- Quy tắc đổi sân: Hai bên thực hiện đổi sân sau mỗi 6 điểm tổng (ví dụ: khi tỷ số là 3-3, 4-2, 6-6,…).

Luật đổi sân, nghỉ giữa hiệp và thời gian thi đấu Tennis
Để đảm bảo tính công bằng trước yếu tố thời tiết và ánh nắng mặt trời, luật chơi tennis quy định chi tiết lịch đổi sân:
- Thời điểm đổi sân: Hai tay vợt đổi sân sau game thứ nhất, game thứ ba và sau mỗi game lẻ tiếp theo trong set đấu. Khi kết thúc một set, hai bên đổi sân nếu tổng số game trong set đó là một số lẻ.
- Đổi sân trong Tie-break: Thực hiện đổi sân sau mỗi 6 điểm đếm.
Quy định thời gian nghỉ chuẩn ITF:
- Thời gian tối đa giữa các điểm số: 25 giây.
- Thời gian nghỉ khi đổi sân giữa các game: 90 giây.
- Thời gian nghỉ giữa các set đấu: 120 giây.
Lời kết
Hiểu rõ luật chơi tennis giúp bạn tự tin làm chủ trận đấu, hạn chế tối đa các lỗi vi phạm không đáng có và cảm nhận trọn vẹn sự kịch tính trong từng đường bóng. Hãy bắt đầu bằng việc nắm vững các quy tắc đếm điểm 15-30-40, thứ tự phát bóng chéo sân và trải nghiệm thực tế cùng bạn tập trên sân thảm.

