Bản đồ bóng đá thế giới đang đứng trước nguy cơ ly khai và chia rẽ sâu sắc hơn bao giờ hết. Ba cơ quan quản lý bóng đá lớn nhất gồm Liên đoàn Bóng đá Châu Âu (UEFA), Liên đoàn Bóng đá Châu Á (AFC) và Liên đoàn Bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribbean (Concacaf) đã đồng loạt gửi một bức thư ngỏ đanh thép yêu cầu Chủ tịch FIFA Gianni Infantino phải từ chức.
Bức thư ngỏ đẫm mùi “thuốc súng” và cáo buộc lừa dối
Cuộc khủng hoảng toàn diện của FIFA bùng nổ sau khi những chi tiết về kế hoạch mang tên “Doanh nghiệp tiến bộ FIFA” (Football Forward Enterprise – FFE) của ông Infantino bị phanh phui. Đây là đề xuất đơn phương từ phía Chủ tịch FIFA nhằm bán một phần quyền thương mại và vận hành của World Cup cùng các giải đấu lớn cho các nhà đầu tư tư nhân để thu về dòng vốn khổng lồ. Dù dự án FFE đã vấp phải làn sóng phản đối dữ dội đến mức phải tuyên bố hủy bỏ cách đây một tuần, cơn giận dữ của các liên đoàn thành viên vẫn không hề hạ nhiệt.
Bức thư ngỏ mang tính lịch sử được ký bởi Chủ tịch UEFA Aleksander Ceferin, Chủ tịch AFC Sheikh Salman bin Ibrahim Al Khalifa và Chủ tịch Concacaf Victor Montagliani. Nội dung bức thư cáo buộc ông Infantino đã “đánh mất niềm tin thông qua sự lừa dối” khi đơn phương tung ra dự án mà không hề thông qua hay tham vấn các bên liên quan.
“Lãnh đạo trong bóng đá không phải là một tài sản sở hữu cá nhân,” bức thư nhấn mạnh. “Đó không phải là việc nắm giữ hay đòi hỏi quyền lực. Đó là nghĩa vụ phụng sự gia đình bóng đá đã tin tưởng giao phó. Khi niềm tin bị phá vỡ bởi sự lừa dối, khi một cá nhân đặt mình lên trên tập thể đã trao quyền lực cho anh ta, thì nghĩa vụ đó đã bị từ bỏ”.
Các liên đoàn cũng chỉ trích gay gắt phản ứng từ phía FIFA khi cơ quan này chỉ gửi một lời xin lỗi mang tính đối phó và coi vụ việc như một “thất bại trong giao tiếp”. Ba vị chủ tịch khẳng định đây là một “sự thất bại nghiêm trọng về mặt nhận thức và là hành vi vi phạm lòng tin trầm trọng”.
Bố cục quyền lực phân hóa: Mexico đi ngược lại số đông Concacaf
Sự nghiêm trọng của làn sóng phản đối lần này còn được thể hiện qua hành động quyết liệt của các liên đoàn thành viên. Sau bức thư chung của ba vị chủ tịch, một thông cáo chung khác đã được đưa ra bởi Liên đoàn Bóng đá Mỹ (US Soccer) và Canada Soccer, cùng với Liên đoàn Bóng đá Caribbean (CFU) và Liên đoàn Bóng đá Trung Mỹ (UNCAF).
Nhóm 4 tổ chức này đại diện cho 40 trên tổng số 41 thành viên của Concacaf, tất cả đều đồng lòng kêu gọi thay đổi bộ máy quản lý và tăng cường tính minh bạch tại FIFA. Sự lên tiếng của US Soccer được đánh giá là đặc biệt nhạy cảm và dũng cảm trong bối cảnh nước này đang chạy đua giành quyền đăng cử World Cup Nữ 2031 cũng như chuẩn bị tổ chức các trận đấu tại Club World Cup 2029.
Tuy nhiên, nội bộ Concacaf đã xuất hiện vết rạn lớn khi “kẻ ngoại lai” duy nhất chính là Mexico. Bất chấp lập trường cứng rắn từ liên đoàn khu vực, Liên đoàn Bóng đá Mexico đã công khai tuyên bố tiếp tục ủng hộ ông Infantino. Hiện tại, vị chủ tịch đương nhiệm của FIFA vẫn đang cố gắng bám trụ quyền lực nhờ sự hậu thuẫn vững chắc từ các đồng minh lớn khác bao gồm Liên đoàn Bóng đá Châu Phi (CAF) và Liên đoàn Bóng đá Nam Mỹ (Conmebol).
Nguy cơ ly khai và các giải đấu đối địch
Không dừng lại ở những lời chỉ trích trên giấy tờ, ba liên đoàn UEFA, AFC và Concacaf đã bắt đầu những cuộc thảo luận sơ bộ về việc tự đứng ra tổ chức các giải đấu mới ngoài hệ thống của FIFA.
UEFA tiếp tục đe dọa sẽ tẩy chay hàng loạt các sự kiện lớn do FIFA tổ chức. Ở tình thế hiện tại, giải vô địch bóng đá nữ U20 thế giới diễn ra vào tháng sau đang đối mặt với nguy cơ đổ vỡ lớn khi các đội bóng đến từ châu Âu cân nhắc rút lui hàng loạt, buộc ban tổ chức phải ráo riết tìm kiếm các phương án thay thế.
Trong khi đó, cuộc đua giành chiếc ghế quyền lực nhất của bóng đá thế giới đang dần nóng lên khi hạn chót để các ứng viên công bố chiến dịch tranh cử là ngày 18/11 tới. Chủ tịch Concacaf – ông Victor Montagliani – hiện đang nổi lên như một trong những ứng cử viên hàng đầu được các liên đoàn lớn hậu thuẫn để thay thế vị trí của Gianni Infantino.