Tennis đang là một trong những bộ môn thể thao được yêu thích nhất hiện nay, không chỉ bởi tính giải trí mà còn vì lợi ích rèn luyện sức khỏe toàn diện. Tuy nhiên, để chơi tennis hiệu quả và hạn chế chấn thương, người chơi cần nắm vững kỹ thuật đánh tennis ngay từ những bước cơ bản nhất.
Bài viết dưới đây của Kênh Thể Thao sẽ tổng hợp đầy đủ các kỹ thuật đánh tennis cơ bản từ cách cầm vợt, giao bóng, di chuyển cho đến những lỗi thường gặp, giúp bạn xây dựng nền tảng vững chắc trước khi tiến tới những kỹ thuật đánh tennis nâng cao hơn.
Cách cầm vợt tennis chuẩn
Cầm vợt đúng cách là bước đi đầu tiên và mang tính sống còn trong kỹ thuật đánh tennis cho người mới bắt đầu. Thao tác này quyết định trực tiếp đến lực phát động, độ xoáy của bóng cũng như khả năng điều hướng quỹ đạo của người chơi. Dưới đây là 4 kiểu cầm phổ biến nhất:
Cầm vợt kiểu Continental Forehand Grip (Thuận tay trong)
Đây là cách cầm vợt cơ bản và linh hoạt nhất, thường được sử dụng trong các tình huống giao bóng, bắt lưới (volley) hoặc đánh các cú đập bóng (smash).
- Hãy tưởng tượng bạn đang cầm một chiếc búa để đóng đinh. Đặt khớp gốc ngón trỏ và phần gót lòng bàn tay áp sát vào cạnh số 2 (cạnh nghiêng phía trên bên phải của cán vợt bát giác dành cho người thuận tay phải).
- Tư thế tay: Các ngón tay ôm tự nhiên và hơi trải dài quanh cán vợt, duy trì lực vừa phải như đang bắt tay, tuyệt đối không siết quá chặt để tránh làm cứng cổ tay.
- Ưu điểm: Chuyển đổi nhanh giữa các cú đánh, cực kỳ phù hợp khi cần phản xạ tức thì ở khu vực gần lưới.
- Nhược điểm: Khó tạo lực mạnh và độ xoáy lớn khi thực hiện các cú đánh thuận tay ở cuối sân.
Cầm vợt kiểu Eastern Forehand
Kiểu cầm này cực kỳ phù hợp với người mới vì giúp mặt vợt tiếp xúc bóng tự nhiên, tạo cảm giác đánh bóng “phẳng” và dễ kiểm soát.
- Xoay lòng bàn tay từ vị trí Continental (cạnh số 2) sang khoảng một cạnh của cán vợt.
- Khớp gốc ngón trỏ và gót bàn tay của bạn sẽ đặt chính xác trên cạnh số 3 của cán vợt (theo cách chia 8 mặt cán tiêu chuẩn).
- Phù hợp với những cú đánh thuận tay tầm trung, cho quỹ đạo bóng đi nhanh và ít xoáy.
- Đây cũng là cách cầm được nhiều huấn luyện viên khuyên dùng khi mới học kỹ thuật đánh tennis cơ bản.
Cầm vợt kiểu Western Forehand
Kiểu cầm vợt này thiên về khả năng tạo độ xoáy lên (topspin) cực mạnh, thường thấy ở các tay vợt chuyên nghiệp khi cần kiểm soát bóng ở tầm cao.
- Đặt vợt nằm ngửa trên mặt đất rồi nhấc thẳng vợt lên, hoặc xoay lòng bàn tay sâu xuống dưới đáy cán vợt. Khi đó, khớp gốc ngón trỏ và gót bàn tay sẽ nằm chính xác tại cạnh số 5
- Mặt vợt có xu hướng hướng thẳng xuống đất nhiều hơn khi ở tư thế chuẩn bị đánh.
- Ưu điểm: Tạo độ xoáy lớn, hỗ trợ kiểm soát rất tốt các pha bóng nảy cao qua đầu.
- Nhược điểm: Khó xử lý những quả bóng thấp hoặc bóng đi nhanh sát chân, đòi hỏi kỹ thuật chuyển động cổ tay phải thật thuần thục.
Cầm vợt kiểu Semi-Western Forehand
Đây là kiểu cầm vợt trung gian giữa Eastern và Western, được rất nhiều tay vợt hiện đại lựa chọn vì tính cân bằng giữa lực đánh, độ xoáy và khả năng kiểm soát.
- Đặt khớp gốc ngón trỏ và gót bàn tay chính xác vào cạnh số 4 của cán vợt bát giác (dành cho người thuận tay phải). Vị trí này nằm ngay dưới cạnh số 3 (Eastern) và ngay trên cạnh số 5
- Giúp người chơi tạo được độ xoáy tốt nhưng vẫn giữ được sự linh hoạt khi xử lý nhiều độ cao bóng khác nhau.
- Là lựa chọn được khuyến nghị cho người chơi muốn phát triển toàn diện cả về lực bóng lẫn độ xoáy sâu.
Lưu ý: Không có cách cầm vợt nào là tối ưu tuyệt đối cho mọi người chơi. Bạn nên thử nghiệm từng kiểu, cảm nhận sự thoải mái và hiệu quả thực tế trước khi chọn cách cầm phù hợp với phong cách chơi của mình.
Kỹ thuật phát bóng khi chơi tennis
Giao bóng (serve) là cú đánh duy nhất trong tennis mà người chơi hoàn toàn chủ động, vì vậy đây được xem là một trong các kỹ thuật đánh tennis quan trọng bậc nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến thế trận của cả pha bóng.
Kỹ thuật Flat serve (Giao bóng thẳng)
Đây là kiểu giao bóng tạo tốc độ cao nhất do bóng đi theo đường gần như thẳng và ít xoáy.
- Tung bóng lên cao phía trước người, hơi nghiêng về phía lưới.
- Vung vợt và thực hiện động tác xoay cẳng tay (pronation) để mặt vợt tiếp xúc trực diện vào tâm bóng ở điểm cao nhất khi cánh tay vươn thẳng, giúp mặt vợt vuông góc với hướng bóng đi.
- Phù hợp khi cần giao bóng uy lực để ăn điểm trực tiếp (ace), tuy nhiên đòi hỏi độ chính xác cao vì biên độ sai số rất nhỏ.
Kỹ thuật Slice serve (Giao bóng xoáy ngang)
Kiểu giao bóng này sử dụng kiểu cầm vợt Continental, tạo độ xoáy ngang khiến bóng đi theo quỹ đạo vòng cung và nảy lệch sang một bên sau khi chạm đất.
- Tiếp xúc bóng ở phần bên cạnh (vị trí 3 giờ), vợt di chuyển theo đường cắt ngang thay vì đánh thẳng trực diện.
- Bóng có quỹ đạo cong chịu lực cản, gây khó khăn lớn cho đối thủ trong việc phán đoán hướng bóng rơi.
- Thường được sử dụng thông minh để kéo đối thủ ra khỏi vị trí thuận lợi trên sân.
Kỹ thuật Topspin serve (Giao bóng xoáy sâu)
Đây là kiểu giao bóng an toàn, tạo độ xoáy lên giúp bóng đi vòng cung cao qua lưới rồi rơi nhanh xuống sân đối phương.
- Tung bóng cao hơn và hơi lùi về phía sau đầu (hoặc hơi lệch sang trái) so với kiểu Flat serve để tạo không gian cho cơ thể ngửa ra sau vung vợt
- Sử dụng kiểu cầm Continental, vung vợt từ dưới thấp lên trên cao. Hãy tưởng tượng quả bóng là mặt đồng hồ, bạn sẽ thực hiện động tác “chải” miết mặt vợt từ vị trí 6 giờ lên 12 giờ (hoặc từ 7 giờ lên 1 giờ) vào mặt sau của bóng
- Cực kỳ phù hợp khi cần giao bóng thứ hai an toàn, giúp giảm thiểu tối đa lỗi giao bóng hỏng.
Kỹ thuật Kick serve (Giao bóng xoáy đổi hướng)
Kick serve là kiểu giao bóng kỹ thuật cao, kết hợp giữa xoáy lên và xoáy ngang khiến bóng nảy lên cao bất ngờ và đổi hướng sau khi chạm đất.
- Thực hiện tung bóng lệch về phía sau vai không thuận của người chơi.
- Vợt vung theo đường chéo từ dưới thấp lên cao, thực hiện động tác “quét” miết mặt vợt từ vị trí 8 giờ sang 2 giờ vào mặt sau của quả bóng để tạo ra độ xoáy phức hợp
- Đây được xem là một trong các kỹ thuật đánh tennis nâng cao, đòi hỏi người chơi phải luyện tập lâu dài để kiểm soát tốt quỹ đạo bóng.
Kỹ thuật di chuyển trên sân tennis
Bên cạnh các cú đánh, khả năng di chuyển linh hoạt cũng là yếu tố quyết định bạn có theo kịp nhịp độ trận đấu hay không. Đây là nhóm các kỹ thuật thường bị người mới bỏ qua nhưng lại cực kỳ quan trọng.
Kỹ thuật Shuffle steps (Chạy ngang)
- Hai chân thực hiện di chuyển ngang liên tục, không bắt chéo nhau.
- Giữ trọng tâm cơ thể thấp và ổn định xuyên suốt quá trình dịch chuyển.
- Phù hợp khi cần di chuyển nhanh trong cự ly ngắn để đỡ những đường bóng gần.
- Giúp duy trì tư thế cân bằng, luôn sẵn sàng đổi hướng bất cứ lúc nào.
Kỹ thuật Crossbehind steps (Chạy đan chân về phía sau)
- Sau khi thực hiện xong cú đánh ở sát rìa sân, người chơi dùng chân ngoài bắt chéo sải dài ra phía sau chân trong để đẩy cơ thể dịch chuyển nhanh về phía trung tâm vạch cuối sân.
- Thay vì dùng để chạy đi cứu bóng xa, Crossbehind steps được dùng bắt buộc khi bạn cần thoát góc sân để quay về vị trí ban đầu một cách nhanh nhất, chuẩn bị đón loạt đôi công tiếp theo của đối thủ
- Giúp người chơi lập tức lấy lại thăng bằng, hãm lực quán tính sau cú đánh và giữ hướng nhìn cố định về phía bóng.
Kỹ thuật Crossover steps (Bước chéo băng sân)
- Kết hợp nhịp nhàng giữa bước chéo chân và thao tác mở xoay hông. Khi di chuyển, chân ngoài sẽ bước bắt chéo lên phía trước chân trong (chân dẫn đường) để tạo lực đẩy cơ thể lao đi.
- Giúp người chơi bứt tốc cực nhanh theo chiều ngang hoặc đường chéo để bao quát khoảng sân rộng.
- Thường được áp dụng khi cần cứu những quả bóng ở vị trí quá xa ngoài tầm với, hoặc dùng làm bước đầu tiên để hồi vị nhanh về giữa sân.
- Đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa chân, hông và vai để không bị mất thăng bằng khi dừng bóng.
Kỹ thuật bắt lưới khi chơi tennis
Bắt lưới (volley) là kỹ thuật giúp bạn kết thúc điểm nhanh chóng khi đã áp sát lưới. Đây là một phần không thể thiếu trong kỹ thuật đánh tennis cơ bản mà bất kỳ ai cũng nên luyện tập.
Bước 1: Cách chuẩn bị chân và tư thế đứng
- Đứng với hai chân rộng bằng vai, đầu gối hơi chùng xuống, trọng tâm dồn về phía trước.
- Cầm vợt theo kiểu Continental để dễ dàng xử lý linh hoạt cả bóng thuận tay và trái tay.
- Giữ vợt ở vị trí trung tâm, nâng đầu vợt cao ngang tầm mắt/ngực để sẵn sàng phản ứng nhanh. Khi đối thủ vừa chạm bóng, thực hiện một bước nhảy đệm nhẹ bằng cả hai chân để kích hoạt bộ chân lao đi cứu bóng
Bước 2: Xác định thời điểm bắt lưới
- Tập trung quan sát đường bóng đối thủ đánh sang để dự đoán chính xác điểm rơi.
- Chủ động bước chân tiến lên đón bóng thay vì đứng yên thụ động chờ bóng đến.
- Tiếp xúc bóng ở ngay phía trước thân người, hạn chế tối đa việc vung vợt quá dài ra sau.
Bước 3: Xác định hướng di chuyển và phản công
- Sau khi tiếp xúc bóng, nhanh chóng lùi lại hoặc di chuyển ngang để chuẩn bị cho pha bóng tiếp theo.
- Luôn giữ mắt theo dõi sát đối thủ để phán đoán hướng bóng kế tiếp.
- Sau khi bóng đi, tuyệt đối không lùi lại mà phải tiếp tục giữ vị trí áp sát lưới, nhấp thêm 1-2 bước Shuffle step hướng về phía quả bóng vừa bay để thu hẹp góc đánh của đối thủ, sẵn sàng cho cú volley tiếp theo.
Kỹ thuật đập bóng khi chơi tennis
Đập bóng (smash) là cú đánh dứt điểm uy lực, thường được thực hiện khi đối thủ đánh bóng bổng cao qua đầu. Đây là kỹ thuật mang tính quyết định, đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa sức mạnh và độ chính xác.
Bước 1: Tư thế thủ và mở vợt
- Nhanh chóng xoay người, đưa vai không thuận hướng về phía bóng giống như tư thế giao bóng.
- Đưa vợt lên cao ra sau đầu, tay không cầm vợt chỉ lên trời để định vị điểm rơi của quả bóng.
- Di chuyển liên tục bằng những bước nhỏ để điều chỉnh vị trí đứng cho phù hợp nhất.
Bước 2: Cách tiếp xúc bóng
- Vung vợt mạnh mẽ từ sau ra trước, tiếp xúc bóng ở điểm cao nhất có thể với cánh tay vươn thẳng.
- Mặt vợt hơi úp hướng xuống mặt sân đối phương để tạo lực đập mạnh và dứt khoát.
- Giữ cổ tay thả lỏng tự nhiên, mượn lực gập của thân người từ sau ra trước để ép quả bóng cắm sâu xuống sân, tránh việc cố tình gập cổ tay đột ngột gây chấn thương hoặc lỗi rúc lưới.
Bước 3: Kết thúc bóng
- Hoàn thiện động tác vung vợt theo quán tính tự nhiên xuống phía trước cơ thể.
- Nhanh chóng thu chân trở về tư thế chuẩn bị để sẵn sàng cho tình huống tiếp theo.
- Đây là kỹ thuật nằm trong nhóm kỹ thuật nâng cao, nên người mới cần luyện tập từ động tác chậm trước khi tăng tốc độ.
Xem các tin liên quan khác:
So sánh Pickleball vs Tennis: Khác biệt gì & nên chơi môn nào?
Một số lỗi thường gặp khi chơi tennis
Ngay cả khi đã nắm vững lý thuyết, người chơi vẫn rất dễ mắc phải một số lỗi cơ bản sau đây khiến hiệu suất thi đấu giảm sút và tăng nguy cơ chấn thương:
Cầm vợt quá chặt
- Siết chặt cán vợt khiến cổ tay và cánh tay bị căng cứng, làm giảm khả năng tạo lực tự nhiên.
- Về lâu dài, áp lực tích tụ có thể dẫn đến các vấn đề về khuỷu tay như hội chứng “tennis elbow”.
- Cách khắc phục: Hãy duy trì lực cầm vợt ở mức vừa phải (khoảng 3-4/10 lực tay giống như khi bạn bắt tay xã giao), giữ cổ tay thả lỏng linh hoạt và chỉ tăng nhẹ lực giữ lên mức 5-6/10 để ổn định mặt vợt ngay tại thời điểm tiếp xúc bóng
Xoay người không đúng cách
- Chỉ dùng lực của cánh tay mà không xoay hông và vai khiến cú đánh bị thiếu lực và mất đi độ ổn định.
- Rất dễ gây ra các chấn thương vùng vai do phải gánh toàn bộ phản lực từ quả bóng phóng tới.
- Cách khắc phục: Luyện tập phối hợp xoay hông trước, sau đó mới đến vai và cánh tay theo đúng trình tự chuyển động cơ thể.
Tư thế hai chân quá gần nhau
- Đứng với hai chân sát nhau khiến trọng tâm không ổn định, rất dễ mất thăng bằng khi vung vợt mạnh.
- Lỗi này làm hạn chế khả năng di chuyển nhanh để đón những đường bóng bất ngờ từ đối thủ.
- Cách khắc phục: Luôn chú ý giữ hai chân rộng hơn vai, đầu gối hơi chùng để tạo thế đứng vững chắc trên mặt sân.
Kết luận
Nắm vững kỹ thuật đánh tennis từ cách cầm vợt, giao bóng, di chuyển cho đến bắt lưới và đập bóng chính là nền tảng giúp bạn chơi tennis tự tin, hiệu quả và hạn chế tối đa chấn thương. Với người mới, hãy bắt đầu từ những kỹ thuật cơ bản trước, sau đó luyện tập đều đặn để dần làm chủ những kỹ thuật phức tạp hơn.
Khi không khí của các giải Grand Slam đỉnh cao như Wimbledon hay Mỹ Mở rộng (US Open) đang khuấy động hàng triệu con tim yêu thể thao trên toàn cầu (Wimbledon, US Open), đây chính là thời điểm vàng để bạn bước ra sân và thử sức với bộ môn “quần vợt” đầy thú vị này. Hãy cầm vợt lên, rèn luyện sức khỏe, tận hưởng tinh thần thi đấu đầy hứng khởi và sớm tìm ra phong cách chơi độc bản của chính mình!